Zawsze wtedy, kiedy intuicja podpowiada nam, że coś jest nie tak. Nie należy jednak porównywać swojej pociechy do innych, ponieważ rozwój mowy jest indywidualny i przebiega w różnym tempie. Wizyta u logopedy rozwieje nasze wątpliwości lub potwierdzi przypuszczenia ale przede wszystkim uświadomi nam, co należy robić, aby rozwój naszego dziecka przebiegał w dobrym kierunku.

• Kiedy 6 miesięczne niemowlę nie zaczyna gaworzyć (powtarzać ciągów sylab: ma-ma-ma, ta-ta-ta).
• W wieku 12 miesięcy nie powtarza sylab, prostych wyrazów oraz sprawia wrażenie, że nie rozumie, co się do niego mówi.
• Między 2 a 3 rokiem życia nie wypowiada prostych zdań.
W wieku 3 lat nie wypowiada żadnej z samogłosek ustnych: a, o, e, u, i, y.
• Kiedy nie próbuje komunikować się z otoczeniem, nie rozumie mowy innych osób, nie reaguje na polecenia, nie jest zainteresowane kontaktem z rówieśnikami.
• Dziecko nieprawidłowo realizuje głoski (opuszcza daną głoskę, zamienia ją na inną, zniekształca).
• Gdy mamy wrażenie, że dziecko nas nie słyszy.
• Kiedy nawykowo oddycha przez buzię.

• Dostarczać dziecku prawidłowych wzorców wypowiedzi, mówić „po d
orosłemu” i nie powielać neologizmów wypowiadanych przez nasze pociechy.
• Dużo mówić do dziecka (opowiadać mu, co się w danej chwili robi, opisywać mu czynności).
• Rozmawiać z dzieckiem (nie tylko prowadzić monolog, ale także czekać na odpowiedź ze strony dziecka, zadawać pytania).
• Nie bagatelizować próby podejmowania kontaktu słownego przez dziecko.
• Wspólnie czytać, rysować, śpiewać oraz bawić się! To wspaniała okazja do pogłębiania więzi oraz rozwoju mowy.
• Należy pamiętać, że terapia logopedyczna to wspólna praca logopedy, dziecka oraz rodziców/opiekunów w domu.

Nie należy wierzyć w mity, które mówią, że:

• dziecko do 3 roku życia ma czas, żeby zacząć uczyć się mówić,
• chłopcy zaczynają mówić później niż dziewczynki,
• wada wymowy minie wraz z wiekiem,
• jąkanie powinno samo ustąpić,
• terapia w przedszkolu wystarczy.

Diagnoza logopedyczna ma na celu opracowanie planu terapii dostosowanego do indywidualnych potrzeb i możliwości dziecka. Logopeda przeprowadza w tym celu wywiad logopedyczny, badanie sprawności narządów artykulacyjnych, słuchu fonematycznego oraz obserwację podczas spotkania.

Rodzice lub opiekunowie dziecka powinni znać informacje na temat przebiegu ciąży, porodu oraz rozwoju motorycznego w pierwszym roku życia. Każda wskazówka może okazać się pomocna. Żeby po pierwszej wizycie nie wyjść od logopedy z mętlikiem w głowie warto przygotować sobie listę pytań.

Osoby dorosłe szukające pomocy logopedycznej, to głównie te, które w wyniku urazu mechanicznego, wypadku, choroby, udaru czy wylewu mają problem z mową. Nierzadko są to osoby, które muszą nauczyć się mówić od nowa. Logopeda przy współpracy z rodziną może usprawnić komunikację i przywrócić utracone funkcje mowy.